Logo
poniedziałek, 24 września 2018
św. Teodory Aleksandryjskiej
Znajdujesz się na: Strona główna»Ogłoszenia»Olimpiada Prawosławnej Wiedzy Religijnej
Ogłoszenia
31-08-2018

Olimpiada Prawosławnej Wiedzy Religijnej

OLIMPIADA PRAWOSŁAWNEJ WIEDZY RELIGIJNEJ 2018/2019

 

Z błogosławieństwa Jego Eminencji Wielce Błogosławionego Sawy Metropolity Warszawskiego i całej Polski w roku szkolnym 2018/19 odbędzie się ogólnopolska Olimpiada Prawosławnej Wiedzy Religijnej. Temat tegorocznej olimpiady to:

Pojęcie patriotyzmu w świetle 100- lecia odzyskania przez Polskę niepodległości

Cerkiew prawosławna w Polsce w latach 1918-2018.”

 

Olimpiada posiada akredytację Ministra Edukacji Narodowej (rozporządzenie MENiS z dnia 29.01.2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad – Dz. U. Nr 13, poz. 125). Organizatorem jej jest Katedra Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku. Uczestnikami olimpiady mogą być uczniowie wszystkich typów szkół ponad-gimnazjalnych i szkół średnich dla młodzieży, dających możliwości uzyskania matury, uczęszczający na lekcje religii prawosławnej.

Olimpiada przeprowadzona zostanie w trzech etapach:

I ETAP – szkolny – odbędzie się 5 grudnia 2018 r. o godz. 1200

w następujących miastach:

  • Białystok – Centrum Kultury Prawosławnej, ul. Św. Mikołaja 5

  • Bielsk Podlaski – Dekanalny Instytut Kultury Prawosławnej w Bielsku- Podlaskim, ul. Rejtana 24

  • Hajnówka – Zespół Szkół z DNJB w Hajnówce,
    ul. Piłsudskiego 3

  • Siemiatycze – Parafia Prawosławna App. Piotra i Pawła,
    ul. Powstania Styczniowego 1

  • Warszawa – Wyższe Prawosławne Seminarium Duchowne,
    ul. Paryska 27 – uczestnicy spoza woj. podlaskiego.

  • Inne– uczestnicy spoza woj. podlaskiego po zgłoszeniu do Komitetu Głównego do dnia 1 grudnia 2018 r.

Eliminacje I stopnia (szkolne) będą miały formę pisemną. Uczestnicy napiszą pracę na jeden z trzech zaproponowanych tematów.



II ETAP – okręgowy – odbędzie się 8 lutego 2019 r. o godz. 1200 w Centrum

Kultury Prawosławnej w Białymstoku, ul. Św. Mikołaja 5.



Eliminacje II stopnia (okręgowe) przeprowadzone zostaną w formie testu.



III ETAP – centralny – odbędzie się 21-22 luty.2019 r. początek o godz. 1200

w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku, ul. Św. Mikołaja 5.

Eliminacje III stopnia (centralne) składać się będą z dwóch części: pisemnego testu
i ustnej wypowiedzi.

Nad prawidłowym przebiegiem poszczególnych etapów olimpiady czuwać będą powołane komisje.

Zgłoszenia uczestników powinny zostać przesłane (w formie pisemnej) przez nauczycieli przygotowujących uczniów do dnia 1 grudnia 2018 r. na adres:

Komitet Główny Olimpiady Prawosławnej Wiedzy Religijnej

15-420 Białystok

ul. Św. Mikołaja 5

Lista zagadnień tematycznych, literatura przedmiotu, źródła oraz karty zgłoszeń znajdują się w załącznikach na stronie katedry; http://prawoslawie.uwb.edu.pl/

 

 

Zagadnienia:

  1. Bieżeństwo – termin, statystyka, konsekwencje społeczno – religijne;

  2. Granice odrodzonej Rzeczypospolitej i dane statystyczne o Kościele prawosławnym na jej terenie;

  3. „Spontaniczna” i „rządowa” (na podstawie jednostronnych państwowych dokumentów) rewindykacja prawosławnego mienia (1918 - 1922);

  4. Biskup Dionizy Waledyński do powołania na tron biskupi w Warszawie;

  5. Metropolita Jerzy Jaroszewski i jego działania ku wzmocnieniu Kościoła;

  6. Konstytucja marcowa 1921 r. i jej niedoskonałości w kwestiach religijnych;

  7. Tymczasowe przepisy o stosunku rządu do kościoła prawosławnego w Polsce (1922) – interpretacja i znaczenie;

  8. Droga Kościoła prawosławnego w Polsce do autokefalii;

  9. Nadanie i ogłoszenie autokefalii;

  10. Stosunek lokalnych Kościołów prawosławnych wobec naszej autokefalii;

  11. Pozytywne i negatywne skutki autokefalii;

  12. Edukacja teologiczna – seminaria w Wilnie i Krzemieńcu;

  13. Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego – powstanie, działalność, znaczenie;

  14. Św. Męczennik Grzegorz Peradze;

  15. Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej – charakterystyka i statystyka;

  16. Monaster Św. Onufrego w Jabłecznej – krótka historia;

  17. Prawosławny Ordynariat Wojska Polskiego – organizacja i znaczenie;

  18. Św. Męczennik Bazyli Martysz;

  19. Bp. Sawa Sowietow – życie i działalność;

  20. Walka o zachowanie mienia cerkiewnego na salach sądowych - procesy rewindykacyjne (1929 - 1935);

  21. Neounia i próby polonizacji Kościoła prawosławnego w Polsce;

  22. Dekrecie prezydenta Rzeczypospolitej o stosunku państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (z dnia 18 listopada 1938 r.) – zawartość i znaczenie;

  23. Burzenie cerkwi na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie;

  24. Prawosławni żołnierze i kapelani na frontach II wojny światowej;

  25. Kościół prawosławny w Generalnej Guberni – statystyka i opis;

  26. Kościół prawosławnych na ziemiach zajętych przez ZSRR – statystyka i opis;

  27. Trudne sprawy narodowościowe okresu okupacji (z uwzględnieniem rzezi na Wołyniu i Męczeństwa Ziemi Chełmskiej i Podlaskiej - ogólnie);

  28. Męczennicy Ziemi Chełmskiej i Podlaskiej – prezentacja postaci i proces kanonizacji;

  29. Próby utworzenia niezależnych struktur kościelnych na ziemiach białoruskich i ukraińskich dawnej Rzeczypospolitej;

  30. Powojenne przesiedlenia ludności i ich znaczenie dla Kościoła prawosławnego (bez Akcji Wisła);

  31. Akcja Wisła – przyczyny, przebieg, znaczenie;

  32. Kościół prawosławny w Polsce po II wojnie światowej – statystyka, struktura, problemy;

  33. Uregulowanie statusu prawnego PAKP względem Patriarchatu Moskiewskiego;

  34. Odrodzenie życia monastycznego – powstanie Monasteru Św. Marty i Marii na Św. Górze Grabarce (krótka historia);

  35. Kształtowanie się struktur diecezjalnych Kościoła;

  36. Św. Męczennik Maksym Gorlicki;

  37. Stosunek władz komunistycznych względem Kościoła prawosławnego;

  38. Prawosławne Seminarium Duchowne – powstanie, przekształcenia strukturalne;

  39. Sekcja Teologii Prawosławnej Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej;

  40. Bractwo Młodzieży Prawosławnej – powstanie i działalność;

  41. Ruch pielgrzymkowy w Polsce – geneza, znaczenie i stan obecny;

  42. Św. Męczennik Gabriel z Zabłudowa – życie i znaczenie;

  43. Inne prawosławne organizacje wiernych (wymienić 3 i omówić wybraną);

  44. Rozwój życia monastycznego w Polsce i stan obecny;

  45. Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy w Supraślu - krótka historia;

  46. Działalność charytatywna Kościoła – podstawy teologiczne i charakterystyka;

  47. Prawosławne Domy Opieki;

  48. ELEOS – powstanie, struktura i działalność;

  49. Prawosławny Ordynariat Wojska Polskiego – reaktywacja, struktura, zadania, przedstawiciele;

  50. Duszpasterstwa Kościelne: szpitalne, więzienne, harcerstwa, itp.;

  51. Nauczanie religii prawosławnej w szkołach państwowych – powojenna historia i stan obecny;

  52. Działalność Kulturalna Kościoła – centra kultury, festiwale, itp.

  53. Św. Góra Jawor - kult i znaczenie;

  54. PAKP w mediach (prasa, radio, telewizja, internet);

  55. Unormowanie statutu wewnętrznego Kościoła – Ustawa o stosunku państwa do PAKP, statuty wewnętrzne Kościoła – geneza i zawartość;

  56. Działalność zewnętrzna (współpraca z lokalnymi Kościołami prawosławnymi) i ekumeniczna Kościoła;

  57. Powojenni Zwierzchnicy PAKP w Polsce (wymień wraz z datami zarządzania Kościołem);

  58. Obecna struktura diecezjalna PAKP i episkopat Kościoła;

  59. Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Sawa Metropolita Warszawski i całej Polski (krótki życiorys);

  60. Bronić, modlić się, pracować – trzy formy patriotycznej postawy prawosławnego obywatela Rzeczypospolitej;




Literatura podstawowa:

  1. Baczyński A., Sawicki D., Studium Teologii Prawosławnej UW - w służbie nauki i Kościoła, w: 200 lat teologii uniwersyteckiej w Warszawie, Warszawa 2017, s. 131-160;

  2. Bendza M., Dzieje Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w latach 1966 - 1989, w: 50 lat Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, Warszawa 2005, s. 31-81;

  3. Borecki P., Hańba i wstyd. Jak w II Rzeczypospolitej burzono prawosławne cerkwie, w: O naszym Prawosławiu, red. Kierdelewicz H., Białystok 2010, s. 272 - 281;

  4. Charkiewicz J., Bractwo Młodzieży Prawosławnej w Polsce. Statystyczno - historyczny zarys działalności organizacji w latach 1980-1994, Białystok 1995;

  5. Charkiewicz J., ELEOS. Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia Diecezji Białostocko - Gdańskiej 1996-2006, Białystok 2005;

  6. Charkiewicz J., Kuprianowicz G., Kościół prawosławny w Polsce i media: 1989-2004, w: Media wyznaniowe w Polsce 1989-2004, pod red. Kossewska E., Adamowski J., Warszawa 2004;

  7. Grabarka – wzgórze krzyży i modlitwy, Białystok 2007;

  8. Iwaszko J. i Bendza M., Dzieje Autokefalii Kościoła Prawosławnego w Polsce, w: Wiadomości PAKP 1973, nr 2;

  9. Kania J., Likwidacja cerkwi na Lubelszczyźnie w okresie międzywojennym, w: Chrześcijanin w świecie 1982, nr 108.

  10. Kiryłowicz S., Z dziejów prawosławia w II Rzeczypospolitej Polskiej. Niektóre problemy na tle polityki wyznaniowej państwa 1918-1939, w: Wiadomości PAKP 1986, nr 1-2.

  11. Kościół prawosławny w Polsce dawniej i dziś, pod red. Adamczuk L., Mironowicz A., Warszawa 1993;

  12. Kuprianowicz G., Kościół prawosławny w Polsce w XX w., w: Prawosławie. Źródło wiary i zdrój doświadczenia, red. Leśniewski K., Lublin 1999, s. 549 - 613;

  13. Kościół Prawosławny w dziejach Rzeczypospolitej – zbiór referatów – red. naukowy Piotr Chomik, Białystok 2000;

  14. Kościół w II Rzeczypospolitej – red. Zieliński Z., Lublin 1980;

  15. Lenczewski M., Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1925-1939, ChAT, Warszawa 1992;

  16. Łomacz B., Neounia, w: Więź 1983, nr 1;

  17. Matwieju J., Status prawny Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, w: Prawosławie jako typ kultury, pod red. Bieniuk J., Białystok 1999 (s. 49-64);

  18. Potocki J., Autokefalia. Zasady autokefalii, Warszawa 1932;

  19. Mironowicz A., Kościół prawosławny w Polsce, Białystok 2006;

  20. Mironowicz A., Kościół prawosławny na ziemiach Polskich w XIX i XX w., Białystok 2006;

  21. Mysłek W., Przedmurze, Warszawa 1987 (s. 64-140, 162-186);

  22. Osuchowski J., Prawo wyznaniowe Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939 (węzłowe zagadnienia), Warszawa 1967;

  23. Papierzyńska – Turek M., Między tradycją a rzeczywistością. Państwo wobec prawosławia 1918-1939, Warszawa 1989 (s. 103-440);

  24. Papierzyńska – Turek M., Akcja neounijna i kontrowersje wokół rozumienia polskiej racji stanu, w: Studia Religioznawcze 1984, nr 19;

  25. Prawosławie źródło wiary i zdrój doświadczenia – zbiór referatów – red. Leśniewski K., Lublin 1999 (s. 473-614);

  26. Prymaka – Oniszk A., Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy, Warszawa 2017;

  27. Sawicki D., Kościół Prawosławny w niepodległej Polsce, w: Wiadomości PAKP, 1998 r., nr 1(110) i 4(110);

  28. Sawicki D., Najnowsza historia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Elpis, rocznik 1(12), zeszyt 1(14);

  29. Sawicki D., Pięć lat Katedry Teologii Prawosławnej, w: Wiadomości PAKP 3(172)/2004, s. 5-6;

  30. Sawicki D., Hierarchia prawosławna w okresie międzywojennym, w: ELPIS zeszyt 13-14, s.13-34;

  31. Sawicki D., 60 rocznica powstania monasteru na Świętej Górze Grabarce, w: Wiadomości PAKP 1/2007, s. 3-5;

  32. Sawicki D., Działalność charytatywna i młodzieżowa PAKP w latach 1945-2007, w: ELPIS zeszyt 15-16, s. 141-170;

  33. Sawicki D., Prawosławie i jego świadectwo socjalne, w: ELPIS zeszyt 17-18, s. 119-141;

  34. Sawicki D., Problemy Kościoła prawosławnego w Polsce w okresie międzywojennym, w: Rocznik Teologiczny Chat 2014 zeszyt 2, s. 75-105;

  35. Stempa T., Cerkiew prawosławna w Polsce. Ilustrowana historia, Warszawa 2016 (s. 65-262);

  36. Szkolnictwo prawosławne w Rzeczypospolitej, pod red. Mironowicz A., Pawluczuk U., Chomik p., Białystok 2002;

  37. Wyszomirski T., Kościół prawosławny w Polsce w latach 1918-1939, w: Novum 1980, nr 3;

  38. Zieliński H., Polityka mniejszościowa rządów II Rzeczypospolitej, w: Pamiętnik XII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, Katowice 1979;

  39. Żeleźniakowicz S., Z historii Polskiego Kościoła Prawosławnego w okresie międzywojennym (1918-1939), w: Wiadomości PAKP nr: 1981/4, 1982/1-4, 1983/4.

  40. Urban K., Kościół prawosławny w Polsce (1945-1970), Kraków 1996;

  41. XXV lat nauczania religii prawosławnej w szkole, praca zbiorowa, Warszawa 2015;

 

Literatura pomocnicza:

  1. Chojnowski A., Koncepcje polityki narodowościowej rządów polskich w latach 1921-1939, Wrocław 1979;

  2. Dagilis J., Problemy unii kościelnej w II Rzeczypospolitej, w: Chrześcijanin a współczesność 1986, nr 6;

  3. Dolecki A., Radziukiewicz A., Święta Góra Grabarka, Białystok 1995;

  4. Gaspary W., Stosunek państwa do kościołów i związków religijnych w Rzeczypospolitej Polskiej i w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w: Rocznik Teologiczny Chat 1969, z. 1;

  5. Lewandowski J., Materiały Ministerstwa Spraw Wojskowych o polityce narodowościowej wojska w latach trzydziestych, w: Zeszyty Naukowe WAP, seria historyczna 1963, nr 8/29;

  6. Mysłek W., Z problemów polityki wschodniej Kościoła katolickiego w Polsce w latach 1918-1939 (szkice), Warszawa 1967;

  7. Osuchowski J., Prawo wyznaniowe Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939, Warszawa 1967;

  8. Papierzyńska – Turek M., Kościół prawosławny w Polsce w latach 1918-1927. Sytuacja prawna i konflikty wewnętrzne, w: Dzieje Najnowsze 1976, nr 3;

  9. Papierzyńska – Turek M., Problem autokefalii Kościoła Prawosławnego w Polsce w latach 1918-1939, w: Euhemer - Przegląd Religioznawczy 1980, nr 1 i 3;

  10. Prus E., Operacja Wisła, Wrocław 1994;

  11. Sawicki D., Byli Zwierzchnicy Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Metropolita Jerzy Jaroszewski (1872-1923), w: Wiadomości PAKP 2003/2 (159), s. 8-9;

  12. Sawicki D., Byli Zwierzchnicy Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Metropolita Dionizy Waledyński, w: Wiadomości PAKP 2003/3(160), s. 10-11;

  13. Szyling J., Kościołach chrześcijańskie w polityce niemieckich władz okupacyjnych w Generalnym Gubernatorstwie (1939-1945), Toruń 1988;

  14. Umiński H., Historia Kościoła, Opole 1959;

  15. Urban K., Kościół prawosławny w Polsce (z zagadnień stabilizacji życia kościelnego), Kraków 1992;

 

 

Źródła internetowe:

  1. Kuprianowicz G., Odbieranie i burzenie cerkwi prawosławnych w latach dwudziestych, http://www.cerkiew1938.pl

  2. Prawosławny Ordynariat Wojska Polskiego, http://www.prawoslawnyordynariat.wp.mil.pl

  3. Kaplica Św. Grzegorza Peradze, http://www.liturgia.cerkiew.pl

  4. Prawosławne Seminarium Duchowne: http://www.psd.edu.pl

  5. Bieżeństwo: https://www.biezenstwo.pl

  6. Św. Góra Jawor: http://www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/obiekty&ID=276&catID=114